भारतातील पहिल्या डेंग्यू लशीला ('क्यूडेंग') अधिकृत मंजुरी (July 2026)

  • लशीचे नाव क्यूडेंग (Qdenga / TAK-003)
  • मंजुरी देणारी संस्था CDSCO (केन्द्रीय औषध मानक नियंत्रण संघटना - Central Drugs Standard Control Organisation)
  • निर्माती कंपनी जर्मनीत 'टाकेडा' (Takeda) कंपनीद्वारे निर्मित; भारतात तिची निर्मिती/आयात 'टाकेडा बायोफार्मास्युटिकल्स इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेड' कडून केली जाणार आहे.
  • जागतिक दर्जा या लशीला आधीच युरोपीय संघ, ब्रिटन, स्वित्झर्लंड, इंडोनेशिया, मलेशिया, थायलंडसह ४२ देशांमध्ये मंजुरी मिळालेली असून WHO (जागतिक आरोग्य संघटना) कडूनही मान्यता मिळाली आहे.

लशीचे स्वरूप व मात्रा (Dosage & Target Group)

  • वयोगट: ४ ते ६० वर्षे वयोगटातील व्यक्तींसाठी उपयुक्त.
  • मात्रा (Dose): ०.५ मि.ली. च्या दोन मात्रा (Doses).
  • कालावधी: दोन्ही मात्रा ३ महिन्यांच्या अंतराने दिल्या जातील.
  • वैशिष्ट्य: ही लस देण्यासाठी पूर्व-डेंग्यू संसर्ग चाचणीची (Pre-screening Test) आवश्यकता नसते (जी आधीच्या डेंग्वॅक्सिया लशीसाठी आवश्यक होती).

वैज्ञानिक व तांत्रिक पार्श्वभूमी (Scientific & Technical Concepts)

  • लशीचा प्रकार: Live-Attenuated Recombinant Tetravalent Vaccine (जीवंत परंतु कमकुवत केलेला विषाणू वापरून तयार केलेली टेट्राव्हॅलंट लस).
  • कार्यपद्धती: ही लस डेंग्यूच्या चारही सेरोटाइप्स (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4) विरुद्ध प्रतिकारशक्ती निर्माण करते.
  • तंत्रज्ञान: Recombinant DNA तंत्रज्ञान वापरून Vero Cells मध्ये विकसित.
  • प्रसारक/वाहक: डेंग्यू हा आजार एडिस इजिप्ती (Aedes aegypti) व एडिस अल्बोपिक्टस (Aedes albopictus) या डासांच्या चावण्यामुळे पसरतो.